HAARLEM – Een roodgrijs pak van ‘Godfather’ Joseph Bonanno, de zwartomrande bril van gangster James ‘Whitey’ Bulger en de krokodillenleren riem van Owen ‘The Killer’ Madden. Het is maar een greep uit de in Europa unieke maffiaverzameling van Haarlemmer Marnix Brendel. ,,Het is vrij onschuldig, maar het spreekt mensen wel aan. Hopelijk in de zin dat misdaad niets oplevert.’’

De verzamelaar wil één ding duidelijk hebben: hij verheerlijkt of verafgoodt de maffiabazen waar hij zo door geboeid is niet. Verre van. ,,Ze horen gewoon achter de tralies. Misdaad loont niet en dat blijkt ook’’, vertelt hij als hij een uitstalling met foto’s van kopstukken uit de schimmige maffiawereld langsgaat. ,,Geliquideerd, geliquideerd, grootste deel van zijn leven vast gezeten, op elektrische stoel, ook elektrische stoel, geliquideerd met zijn broer. Kijk, hij is een uitzondering, Joe Bonanno. Hij is op de gezegende leeftijd van 97 jaar overleden. Natuurlijke dood. Terwijl hij toch aan het hoofd stond van de Bonanno Crime Family, een van de vijf New Yorkse maffiafamilies.’’

Van de beruchte baas, op wie de film ‘The Godfather’ gebaseerd is, heeft Brendel het document wat het officiële staatsburgerschap aantoont. Het papier en de inkt doen denken aan dat van dollarbiljetten. ,,Ik zat op een veilingsite en daar kwam dit voorbij. Dat was net nadat hij was overleden in 2002. Een schoondochter van hem heeft besloten de boel te verkopen en ik stapte op het juiste moment in. Ik had gewoon geluk.’’

Brendel heeft een medische achtergrond, maar laat zich al jaren boeien door de voornamelijk Amerikaanse maffiabazen. Vooral dankzij de vele films die over hen zijn gemaakt en de politici die zich met hen inlieten. Na de aanschaf van het Bonanno-document groeide de verzameling gestaag, begon hij website ‘Heads of the family’ en bouwde Brendel een netwerk op. Ook binnen de families van de maffiosi. Na vijftien jaar verzamelwoede kijkt de Haarlemmer tevreden naar zijn memorabilia en kent hij honderden intrigerende en soms zelfs intieme verhalen over de gangsters.

Hij pakt er een foto bij: ,,Hier staat bijvoorbeeld John F. Kennedy, toen hij nog geen president was, met Tommy ‘Black Jack’ McGinty. Die deed zaken met vader Kennedy, Joey. Mc Ginty vertegenwoordigde de Cleveland maffia. Deze foto laat onomstotelijk zien dat de Kennedy’s verwezen waren met de maffia. Dát intrigeert mij.’’

Uit alles blijkt dat de maffiabazen zich begaven tussen de legale en de illegale wereld. ,,Zolang er maar geld te verdienen was.’’ Ze gingen doodleuk op de foto met de bepaald niet brandschone Frank Sinatra en een felgroen bowlingclubshirt van Danny Greene verbloemt dat er ook connecties waren met drugshandel, gokschandalen en moordpartijen. Wat Brendels collectie ook onmiskenbaar vertelt, is dat de maffiosi ijdeltuiten waren. Ze staan spik en span op unieke bruiloftsfoto’s, stellen hun herkomst en familie voorop, duiken overal op met hun initialen of voornaam en zelfs aan de binnenzijde van een vijftal authentieke Stetson-hoeden staat met een stempel aangeduid dat het hoofddeksel echt voor pak een beet Bonnano of maffiabaas Meyer Lansky was gemaakt.

Om te controleren of de hoeden écht authentiek waren, is Brendel langs geweest bij de fabriek van Stetson. ,,Want er is ook veel rotzooi op de markt. Ik ben in Amerika gewoon het kantoor van Stetson binnengelopen. De productspecialist kwam erbij en die zei: ,,ik herken deze stempel, die is alleen te maken op onze machines’’. Het is veel te duur om dat na te maken.’’

Inmiddels is de collectie dusdanig gegroeid dat Brendel meer wil gaan exposeren. Een tentoonstelling in het Haarlems Museum van vorig jaar smaakt namelijk naar meer. ,,Ik ben geen verkoper, ik vind het veel leuker om het te delen.’’

Anderzijds is zijn woonkamer niet gevuld met de memorabilia, de spullen staan veilig in een opslagruimte. In plaats daarvan is een groot doek met een reproductie van Charlie Toorop de blikvanger aan een van de muren. ,,Dat schilderij heet ‘Maaltijd der vrienden’. Daar draait het leven voor mij om en dat zouden we in Nederland ook meer mogen doen. De familie voorop, eten met elkaar. Ik kook graag voor vrienden en dan zitten we met zijn allen aan deze lange tafel te eten’’, wijst hij naar de tafel waar voor de volledigheid de maffiageschiedenis op is uitgestald. ,,Tijdens zo’n maaltijd maak je de herinneringen, daar komen de gesprekken’’, verhaalt Brendel, die zo toch een kant van het maffialeven in de schijnwerpers zet. Want in de wereld van de ‘wise guys’ en gladde jongens ging en gaat de familie voor alles. ,,Wij praten hier over de Poldermaffia en de Mocromaffia, maar dat is niet de Maffia in de echte zin van het woord. Hier merken we weinig van de echte Maffia, terwijl het in Italië nog heel actueel is.’’